İnsanlar sonradan o geceye birçok isim verdi.

Rahipler İlahi Ceza dedi.

Kralların kayıtlarında İlk İstila olarak geçti.

Yıllar sonra farklı ülkelerden gelen belgeler aynı masanın üzerinde toplanmaya başladığında, bilginler daha ölçülü olduğunu düşündükleri başka bir isim seçtiler:

İlk Yankı.

Ama o geceyi gerçekten yaşayan insanlar bu isimlerin hiçbirini bilmiyordu.

Onların söylediği daha basitti.

Ve belki de daha doğruydu.

Eski hikâyeler uyanmıştı.

---

I — Hikâyelerin Sadece Hikâye Olduğu Zaman

Mira, büyükannesinin anlattığı hikâyelerin çoğuna inanmazdı.

Bunu yüksek sesle söylemeye ise pek cesaret edemezdi.

On iki yaşındaydı ve büyükannesi, bir çocuğun yalan söylediğini yalnızca yüzüne bakarak anlayabilen kadınlardan biriydi.

Bu yüzden Mira çoğu akşam ateşin yanına oturur, dizlerini göğsüne çeker ve hikâyelerin bitmesini beklerdi.

Bazılarını seviyordu aslında.

Ormanda kaybolan çocukları yollarına geri döndüren beyaz boynuzlu yaratıkları…

Fırtınaya yakalanan gemilerin altında yüzdüğü söylenen dev balıkları…

Dağların en yüksek zirvelerinde yaşadığı ve yalnızca ölmek üzere olan hükümdarlara göründüğü anlatılan kanatlı kadınları…

Bunları dinlemek güzeldi.

Ama nehir hikâyelerinden hoşlanmazdı.

Kasaba, geniş ve soğuk bir nehrin kıyısına kurulmuştu. Suyun sesi, Mira’nın hayatının değişmez parçalarından biriydi. Gündüzleri değirmenin çarklarına karışır, geceleri taşlara vuran akıntının uğultusuyla bütün evlerin arasından geçerdi.

Büyükannesi o gece kurutulmuş otları ince bir sicimle birbirine bağlarken konuşmaya başladı.

“Eskiden hava karardıktan sonra kimse nehre yaklaşmazmış.”

Mira pencereye baktı.

Ay yoktu.

Nehir görünmüyordu ama sesini duyabiliyordu.

“Çünkü boğuluyorlarmış.”

Büyükannesi başını kaldırmadan gülümsedi.

“Çocuklar neden her şeyin açıklamasını bu kadar kolay istiyor?”

“Çünkü cevap varsa soru biter.”

“Bazı sorular bitmez.”

Mira gözlerini devirdi.

Büyükannesi gördü. Görmemiş gibi yaptı.

“Derler ki,” diye devam etti kadın, “su bazen birinin sesini öğrenirmiş.”

“Su konuşamaz.”

“Sen öyle düşünüyorsun.”

“Çünkü konuşamaz.”

Bu kez büyükannesi başını kaldırdı.

“Peki rüzgâr?”

Mira kaşlarını çattı.

“Rüzgâr da konuşmaz.”

“Ama seni çağırıyormuş gibi geldiği olmadı mı?”

Mira cevap vermedi.

Büyükannesi ot demetini masanın üzerine bıraktı.

“Bir şeye yeterince uzun süre inanırsan, onun seni dinlediğini sanmaya başlarsın.”

Mira bu cümleden hoşlanmamıştı.

“Bu da hikâyenin bir parçası mı?”

Kadın pencerenin ardındaki karanlığa baktı.

“Hayır.”

Nehir sustu.

Bir anda.

Mira önce neyin değiştiğini anlayamadı.

Sonra fark etti.

Doğduğundan beri her gece duyduğu ses yoktu.

Su sanki akmayı bırakmıştı.

Büyükannesi de hareketsiz kaldı.

Sessizlik yalnızca birkaç saniye sürdü.

Sonra nehir yeniden konuşmaya başladı.

Mira pencereye yöneldi.

Büyükannesi hemen ayağa kalktı.

“Pencereyi kapat.”

“Neden?”

“Mira.”

Sesindeki ton yeterliydi.

Mira itiraz etmedi.

Ahşap kapağı kapatmadan önce aşağıdaki sokaktan hızla geçen bir köpek gördü.

Hayvan havlamıyordu.

Kuyruğunu bacaklarının arasına sıkıştırmıştı.

Arkasına bir kez bile bakmadan karanlıkta kayboldu.

---

II — İlk Sessizlik

Gece yarısına doğru kasabadaki köpeklerin neredeyse tamamı ortadan kaybolmuştu.

İnsanlar bunu ilk başta fark etmedi.

Önce kuşları gördüler.

Yüzlercesi, gecenin ortasında ağaçlardan havalandı.

Bazıları çatılara çarptı.

Bazıları dar sokakların üzerinden sürüler hâlinde geçti.

Birkaçı evlerin camlarına vurdu.

Kasabanın rahibi çan kulesine çıktığında gökyüzü kanatlarla doluydu.

Sonra nehir boyunca asılmış küçük metal çanlar çalmaya başladı.

Rüzgâr yoktu.

Yine de yüzlercesi aynı anda hareket ediyordu.

Ding.

Ding.

Ding.

Ses nehirden yükselip evlerin arasına yayıldı.

Kapılar açıldı.

İnsanlar geceliklerinin üzerine pelerinlerini geçirerek sokağa çıktı.

Birileri bunun deprem belirtisi olduğunu söyledi.

Başka biri dağlardan gelen ani hava değişiminden bahsetti.

Yaşlı bir balıkçı ise hiçbir şey söylemeden nehre bakıyordu.

Mira, büyükannesinin arkasından dışarı çıktı.

Kadın dönüp onu görünce kaşlarını çattı.

“İçeride kal demedim mi?”

“Hayır.”

“Mira.”

“Pencereyi kapat dedin.”

Büyükannesi gözlerini birkaç saniyeliğine kapattı.

Böyle gecelerde bile torunuyla tartışmak zorunda olmak belli ki kaderinin ayrı bir cezasıydı.

“Yanımdan ayrılma.”

Kasabalılar nehir kıyısında toplanıyordu.

Kimse suya fazla yaklaşmıyordu.

Mira önce hiçbir şey görmedi.

Sonra karşı kıyıda birinin durduğunu fark etti.

Uzundu.

İnsan olabilecek kadar insana benziyordu.

Ama yalnızca ilk bakışta.

Kolları biraz fazla aşağı uzanıyordu.

Omuzları insan bedeninin taşıması gerekenden daha dardı.

Mira gözlerini kıstı.

Silüetin başı yavaşça yana eğildi.

Sanki karşısındaki kalabalığa bakmıyor da…

onları dinliyordu.

Mira büyükannesinin elini tuttu.

“Orada biri var.”

Kadın cevap vermedi.

Mira onun bakışlarını takip ettiğini gördü.

Birkaç saniye sonra büyükannesinin eli titredi.

“Eve dön.”

“Ama—”

“Şimdi.”

Mira tekrar karşı kıyıya baktı.

Silüet gitmişti.

Kasabanın rahibi yüksek sesle dua etmeye başladı.

Bazı insanlar ona katıldı.

Bazıları korkudan birbirine yaklaşırken birkaç genç gülüyordu.

Un değirmeninde çalışan adamlardan biri ellerini iki yana açtı.

“Su yükselmedi. Toprak sallanmadı. Ne için dua ediyoruz?”

Yaşlı balıkçı gözlerini ondan ayırmadı.

“Çünkü hayvanlar bizden önce korktu.”

Genç adam kahkaha attı.

“Köpeklerin aklı bizden iyiyse kasabayı onlara bırakalım.”

O gece kimse ölmedi.

Sabaha doğru çanlar sustu.

Kuşlar dağıldı.

Nehir yeniden sıradan görünüyordu.

Öğle olduğunda insanlar gecenin hikâyesini çoktan değiştirmeye başlamıştı.

Bazıları karşı kıyıda hiçbir şey görmediklerini söyledi.

Bir adam bunun yoldan geçen bir gezgin olduğunu iddia etti.

Rahip işaretin ilahi olduğunu düşünüyordu.

Balıkçılar suyun altından çıkan gazlardan söz etti.

Mira ise başka bir şey yaptı.

Küçük bir kâğıt parçası buldu.

Kendi gördüklerini yazdı.

Nehir sustu.

Altına ikinci cümleyi ekledi.

Köpekler önce kaçtı.

Bir süre düşündü.

Sonra:

Karşı kıyıdaki şey, insanlar bağırmadan önce daha belirsizdi.

Son cümlenin üzerini çizdi.

Henüz bundan emin değildi.

Kâğıdı sakladı.

Büyükannesi o gün boyunca neredeyse hiç konuşmadı.

Güneş batmaya başladığında kapının üzerine beş farklı ot demeti astı.

Mira bu kez nedenini sormadı.

---

III — Aynı Gece

Yıllar sonra kayıtlar bir araya getirildiğinde bilginler nehir kasabasının yalnız olmadığını anlayacaktı.

Çok kuzeyde, karın yılın büyük bölümünde erimediği bir dağ geçidinde dört asker devriyedeydi.

Sabaha karşı kar üzerinde izler buldular.

Önce büyük bir hayvanın geçtiği düşünüldü.

Sonra izler ölçüldü.

Her biri bir insan gövdesinden genişti.

Geçidin ortasında aniden başlıyorlardı.

Ne kayalıklardan geliyorlardı ne de ormana doğru gidiyorlardı.

On iki adım sonra bitiyorlardı.

Sanki yürüyen şey gökten inmiş, birkaç adım atmış ve sonra tekrar yukarı çekilmişti.

Askerlerden biri raporunda tuhaf bir ayrıntıya yer verdi:

İzlerin çevresindeki kar, rüzgâra rağmen hareket etmemişti.

Yıllar sonra bu rapor askerî arşivlerde bulunamadı.

Ama bir kopyası başka bir yerde ortaya çıktı.

Çok daha güneyde, çölün ortasında kurulmuş eski bir şehirde ise mezar bekçileri yüzlerce yıldır mühürlü bir mezarın içinden şarkı duyduklarını bildirdi.

Bir çocuk şarkısı.

Bekçilerden biri taş kapıya yaklaştığında içeriden kendi kızının adını duyduğunu söyledi.

Adamın hiç çocuğu olmamıştı.

Üç gün sonra görevini bıraktı.

Bir daha mezarlığa yaklaşmadı.

Batı kıyılarından ayrılan bir ticaret gemisinin kaptanı aynı gece seyir defterine yalnızca tek bir cümle yazdı:

Bir şey üç saat boyunca gemimizin altında yüzdü.

Mürettebat yaratığı hiçbir zaman bütünüyle göremedi.

Yalnızca suyun altında gemiden çok daha büyük bir gölgeyi…

ve yüzeyin hemen altında belirli aralıklarla açılıp kapanan soluk ışıkları.

Kıyıdan yüzlerce kilometre içerideyse oduncular, yıllardır eski bir geleneğin kalıntısı olarak ağaçlarda asılı duran çanların rüzgâr olmadığı hâlde aynı anda çaldığını söyledi.

Ding.

Ding.

Ding.

Tıpkı nehir kıyısındaki çanlar gibi.

Ama o zaman bunları birbirine bağlayacak kimse yoktu.

Farklı halklar.

Farklı krallıklar.

Farklı tanrılar.

Farklı masallar.

Birbirlerinden habersiz insanlar, aynı gecede kendi atalarının hikâyelerinde tarif ettikleri şeyleri gördüklerini söylüyordu.

Aradan yıllar geçince tarihler karşılaştırıldı.

Sonra saatler.

Ve dünyanın birbirine ulaşması haftalar süren bölgelerinde aynı olayların birkaç saat arayla başladığı ortaya çıktı.

İnsanlık o gece eski hikâyelerini ilk kez görmüştü.

Ya da…

ilk kez gördüğünü kabul etmişti.

---

IV — İlk Kan

İkinci gece sessiz geçti.

Üçüncü gece hiçbir şey olmadı.

Dördüncü gece insanlar ilk gecenin korkusuyla alay etmeye başlamıştı.

Beşinci gece dört genç nehre indi.

Bunu cesaretlerini kanıtlamak için yaptılar.

Mira onları evlerin arasından geçerken gördü.

En önde, ilk gece rahiple alay eden değirmen işçisi vardı. Elinde küçük bir fener taşıyordu.

“Nehir burada!” diye bağırdı.

Arkadaşları güldü.

“Su da hâlâ su!”

Başka bir kahkaha.

Mira onları takip etmemesi gerektiğini biliyordu.

Takip etti.

Nehir kıyısındaki sazların arkasına saklandı.

Gençlerden biri botunu çıkarıp ayağını suya soktu.

Diğeri onu omzundan itti.

Kahkahalar yeniden yükseldi.

Sonra içlerinden biri sustu.

Teren.

Mira onu tanıyordu.

Fırıncının büyük oğluydu.

Teren nehre bakıyordu.

Arkadaşlarından biri omzuna vurdu.

“Ne oldu?”

Cevap vermedi.

Yüzündeki bütün renk çekilmişti.

“Anne?”

Diğerleri önce güldü.

Sonra birer birer sustular.

Teren’in annesi altı yıl önce ölmüştü.

Genç adam bir adım suya girdi.

“Anne?”

Arkadaşı kolundan tuttu.

“Orada kimse yok.”

Teren onu itti.

“Duymuyor musun?”

Mira nefesini tuttu.

Sadece nehrin sesini duyuyordu.

Sonra…

bir kadın sesi.

Uzak.

Çok uzak.

Suyun içinden geliyormuş gibi.

“Teren.”

Mira’nın boğazı kurudu.

Sazların arasından doğruldu.

“Teren!”

Genç onu duymadı.

Su artık dizlerine kadar geliyordu.

Arkadaşları onu geri çekmeye çalıştı.

Kıyıdaki çamur kıpırdadı.

Mira önce bunun bir kök olduğunu düşündü.

Sonra parmakları gördü.

Bir insan eli gibi görünüyordu.

Ta ki parmaklarını saymaya çalışana kadar.

Çok fazlaydılar.

Uzun ve soluk el çamurun içinden yükseldi.

Teren’in bileğini tuttu.

Çığlıklar başladı.

Dünya birkaç nefes boyunca olması gereken biçimini unutmuş gibiydi.

Karşı kıyıda uzun silüet belirdi.

Ama bu kez farklıydı.

Daha belirgin.

Daha ağır.

Daha gerçek.

İnsan yüzüne benzeyen bir yüzü vardı.

Gözlerinin olması gereken yerlerde derin karanlıklar bulunuyordu.

Teren’in arkadaşları bağırdıkça silüetin sınırları keskinleşti.

Evlerden insanlar çıkmaya başladı.

Her yeni çığlıkta biraz daha belirginleşti.

Teninin rengi oluştu.

Parmakları görünür hâle geldi.

Yüzünde ince çatlaklar belirdi.

Mira korkudan kıpırdayamıyordu.

Bir el aniden omzunu yakaladı.

Büyükannesi.

“Mira!”

Kadın onu geriye çekti.

Nehir kıyısı artık insanlarla doluyordu.

Biri karşı kıyıya taş attı.

Bir kadın durmadan çığlık atıyordu.

Rahip dua etmeye başladı.

İnsanların korkusu büyüdükçe…

şey de büyüyordu.

Mira bunu gördü.

Ve o anda, beş gece önce üzerine çizgi çektiği cümleyi hatırladı.

Yaşlı balıkçı kalabalığın arasından bağırdı.

“Susun!”

Kimse dinlemedi.

“HEPİNİZ SUSUN!”

Büyükannesi Mira’nın ağzını eliyle kapattı.

Rahip duasını yarıda kesti.

Birileri kadını susturdu.

Sesler yavaş yavaş azaldı.

İnsanlar korkmayı bırakmamıştı.

Ama korkularına ses vermeyi bıraktılar.

Karşı kıyıdaki şey titredi.

Kenarları bozuldu.

Yüzündeki ayrıntılar kaybolmaya başladı.

Birkaç saniye sonra yeniden karanlığın içinde yalnızca belirsiz bir şekildi.

Sonra o da yok oldu.

Teren’i sudan çıkardılar.

Çamurdaki el kaybolmuştu.

Genç adamın bedeninde büyük bir yara yoktu.

Boynu kırılmamıştı.

Ciğerlerinde su bulunmadı.

Ama ölmüştü.

Yüzünde, ölümünden hemen önce gördüğü şeyden kaçmaya çalışmış gibi donmuş bir ifade vardı.

O gece kasaba ilk ölüsünü verdi.

Sonraki tarihçiler bu olaya İlk Kan adını verecekti.

Onlar da yanılıyordu.

Bu yalnızca kayda geçen ilk kandı.

---

V — Kapı

Aradan yirmi üç yıl geçti.

Dünya değişti.

Mira da.

Saçlarının arasına ilk beyazlar düşmüş, çocukken yaşadığı küçük ev çoktan yıkılmıştı.

Büyükannesi yıllar önce ölmüştü.

Ama nehir hâlâ aynı yerde akıyordu.

Mira yıllar boyunca o geceleri unutmadı.

Daha önemlisi, unutmaya çalışmadı.

Başkalarının unutmasına da izin vermedi.

İlk başta yalnızca kendi kasabasındaki insanlarla konuştu.

Balıkçılarla.

Rahiple.

Teren’in arkadaşlarıyla.

Sonra başka köylerden haberler gelmeye başladı.

Mira yürüdü.

At sırtında günlerce yol aldı.

Kraliyet kayıtlarına girebildiğinde askerî raporları okudu.

Tapınaklar izin verdiğinde eski metinleri kopyaladı.

Hayatta kalanların ifadelerini yazdı.

Ve yıllar içinde çalışma odasında biriken kâğıtlar tek bir insanın okuyamayacağı kadar çoğaldı.

Dünya artık yaratık vakalarını kayda geçiriyordu.

Bazı krallıklar özel birlikler kurmuştu.

Tapınaklar yüzlerce yıldır dokunulmayan metinleri yeniden çeviriyordu.

Kasabalar girişlerine koruyucu işaretler çiziyor, çiftçiler tarlaların çevresine çanlar asıyor, denizciler gemilerinin omurgalarına eski semboller kazıyordu.

İnsanlar yeni dünyaya uyum sağlamıştı.

İnsanlar neredeyse her şeye uyum sağlardı.

Mira’nın çalışma masasının üzerinde ise üç ayrı yığın bulunuyordu.

Görülenler.

Hayatta Kalanlar.

Ve diğerlerinden çok daha kalın olan üçüncü yığın:

Açıklayamadıklarım.

Karşısındaki genç bilgin kâğıtlardan birini uzun süre inceledi.

“Bütün bunların duygularımızla beslendiğini düşünüyorsunuz.”

Mira kalemini bıraktı.

“Hayır.”

Genç adam şaşırdı.

“Ama kayıtların çoğu—”

“Kayıtların çoğu insanların ne gördüğünü söylüyor. Neden gördüğünü değil.”

“Yoğun duyguların olduğu yerlerde ortaya çıkıyorlar.”

“Bazıları.”

“Korku. Yas. Öfke.”

“İnanç.”

Genç adam durdu.

Mira devam etti.

“Umut. Coşku. Bazen sevgi.”

“Öyleyse duygularımız onları besliyor.”

Mira sandalyesine yaslandı.

“Bu bir ihtimal.”

Genç bilgin kaşlarını çattı.

“Başka ne olabilir?”

Mira masasındaki eski bir kâğıdı çıkardı.

Kenarları sararmıştı.

Yirmi üç yıl önce, küçük bir kız tarafından yazılmıştı.

Nehir sustu.

Köpekler önce kaçtı.

Üçüncü satırın üzeri çizilmişti.

Mira yıllar sonra o çizginin altına aynı cümleyi yeniden yazmıştı.

Karşı kıyıdaki şey, insanlar bağırmadan önce daha belirsizdi.

Kâğıdı genç adama uzatmadı.

Yanındaki defteri açtı.

Sayfalardan birinde iki satır vardı.

Onların duygularımızla beslendiğini düşünmek kolay.

Altında daha sonra eklenmiş başka bir cümle:

Daha korkutucu ihtimal ise şudur: Belki de duygularımız yalnızca kapıyı açıyor.

Genç adam uzun süre yazıya baktı.

“Kapı nereye?”

Mira pencereye döndü.

Nehir görünmüyordu.

Ama sesini duyabiliyordu.

Yirmi üç yıldır hiçbir gece nehrin sesini dinlemeden uyumamıştı.

“Bilmiyorum.”

Genç bilgin kalemini yeniden eline aldı.

“İlk Yankı gecesi…”

Mira yüzünü hafifçe buruşturdu.

Bu isim hâlâ ona yabancı geliyordu.

Bir insanın korkusunu birkaç kelimeyle tarih kitabının içine kapatmak ne kadar kolaydı.

Genç adam devam etti.

“O gece gerçekten ne gördünüz?”

Mira cevap vermedi.

Gözlerini kapattığında hâlâ görebiliyordu.

Uzun kolları.

Karanlık gözleri.

İnsanlar çığlık attıkça biçimlenen bedeni.

Teren’in yüzünü.

Büyükannesinin titreyen elini.

Yirmi üç yıldır topladığı yüzlerce ifadenin arasında hâlâ cevaplayamadığı aynı soruyu.

Sonunda genç adama baktı.

“Yanlış soru.”

Kalem havada durdu.

“Doğru soru ne?”

Mira’nın bakışları açık defterine kaydı.

Sayfanın üst kısmına o gün ilk kez yeni bir başlık yazmıştı:

İLK YANKI ÜZERİNE GÖZLEMLER

Mürekkep henüz kurumamıştı.

“Biz onları ilk kez o gece gördük.”

Sustu.

Dışarıdaki nehrin sesi odanın sessizliğine karıştı.

“Ancak bu…”

Mira yeniden pencereye baktı.

“…onların ilk kez o gece var olduğu anlamına gelmez.”